Türk Yurdu

Forma Reklamları Futbol Takımları İçin Büyük Gelir Kapısı

Tüm dünyada futbol devleri her yıl forma reklamlarından milyonlarca dolar kazanırken Türkiye’de ise durum o kadar parlak değil.

Forma Reklamları Futbol Takımları İçin Büyük Gelir Kapısı
Son Güncellenme Tarihi:03 Mayıs 2016 - 19:09 - 937 kez görüntülendi.

Forma reklamlar futbol kulüpleri için yayın hakları ile birlikte en önemli gelir kapılarından birisi. Tüm dünyada futbol devleri her yıl forma reklamlarından milyonlarca dolar kazanırken Türkiye’de ise durum o kadar parlak değil. İşte Türk takımlarının forma reklamı gelirleri ve Avrupa takımlarının forma gelirleri arasındaki farklar.

Forma Reklamları Futbol Takımları İçin Büyük Gelir Kapısı

ARAŞTIRMA DOSYASINI İLK BÖLÜMÜ: FUTBOL KULÜPLERİNİN FORMA REKLAMLARI TARİHİ

FORMALAR LA LIGA’DAKİ KUTSALLIK SEVİYESİNDE

Dünya devi Real Madrid‘in oyuncu bonservislerine harcadığı para abes gelmemeli artık. Geçen sezonu Şampiyonlar Ligi ve İspanya Kral Kupası şampiyonu olarak kapatan İspanyol ekibi, geçen yıl toplam 590 milyon euro kasasına koydu. Yıllık kazançları bu rakamlarda olan bir takımın forma reklamından kazandığı para da dudak uçuklatan cinsten… 24 milyon euro geliri sadece forma reklamından kazanıyorlar.

İspanya da formayı kutsal gören belli başlı kulüpler var. En bilinen örneği; Barcelona ve Athletic Bilbao
Barcelona’nın “Mes que un club ” (Bir kulüpten daha ötesi) sloganı, sadece futbol kulübü olmayışlarının. Katalan halkının bir temsilcisi olduklarının sonucu olarak doğmuştu. 2007 yazına kadar formasına reklam değdirmeden 109 yıl geçiren Barcelona, o sezon ufak bir değişikliğe gitti. Forma önüne yazı aldılar ancak bu yazıyı almak için para almak yerine para ödediler. UNICEF‘e yıllık para yardımı yapıp forma önüne de vakfın ismini yerleştirdiler. Guardiola yerine Tito Villanova’nın takımın başına geçtiği 2012 yazında yeni ekonomik kapılar aramalarının sonucu olarak Katarlı bir firmayla 10 yıllığına anlaşarak geleneklerine son verdiler. Bu sezon reklam almayı geliştirerek formanın kolunda yer alacak şekilde bir beyaz eşya firmasıyla anlaştılar. Bununla da yetinmeyip, formanın içine bilişim şirketi reklamı aldılar.

Athletic Bilbao‘nun da Barcelona’yla birebir örtüsen durumu var. Katalunya ile beraber İspanya nın özgürlükçü bölgesi olan Baskonya’da yer alan Kırmızı-Beyazlı bölge halkının gözünde Bask milli takımı olarak yer alıyor. Kadrosunda sadece Basklı futbolcuları oynatma politikası olan kulüp 110 yıl formasında reklam barındırmadı. Endüstrileşen futbolda ayakta kalmanın zorlaşmasından ötürü, geleneklerine son verip forma sponsoru almaya karar verdiler. Forma reklamı alırken bile ilkelerinden ödün vermemeye çalışan Bilbao, reklamı bir Bask firmasına verdi.

İspanya’daki diğer kulüplerin çoğu formaya reklam alırlar. Dönem dönem almayanlar olmuştur sadece. Agtiero ve Forlanlı sezonda bir araba markası ile anlaşan Atletico. Arda’nın ilk transfer olduğu sezonda bir iki maçlık sponsorlar buluyordu. Bilbao ile oynadıkları UEFA Kupası finaline ise reklamsız çıkmışlardı. Ertesi yıldan itibaren kulübün yükselen marka değeri ile Azeri bir ortak buldular. Real Betis. Real Sociedad ya da Espanyol bazı sezonlar reklam bulunduruyorlar, bazı sezonlar ise örneğin geçtiğimiz sezon gibi, reklam bulundurmuyorlar.

FORMA REKLAMLARINDA ROMA İSTİSNASI

Fransa, İtalya gibi Avrupa’nın diğer önemli kulüplerinde de forma sponsoru bulamama sorunundan kaynaklı reklam alınamıyor. Bu iki ülkeyi de incelediğimizde tek istisna Roma kulübü… Yıllardır formasına reklam değdirmemeye özen gösteren Roma kulübü bu sezon bir değişikliğe giderek formasının önüne yazı aldı. Ne var ki aldığı yazı reklam değil. Roma Cares adında kulübün yürüttüğü sosyal sorumluluk projelerinin gerçekleştirildiği vakıf yer alıyor. Bu sayede bağışların. yardımların arttırılarak Barcelona’nın UNICEF örneğinde olduğu gibi sosyal sorumluluk projelerinin daha aktif olmasını hedefliyorlar.

Her kulüp istediği gibi ünlü araba, teknoloji ya da bahis firmalarıyla anlaşamıyor. Ekonomik sıkıntı çeken kulüpler de reklam için bulduklarına sarılıyorlar. Almanya Futbol Federasyonu 1987 yılında Hamburg 08 takımının reklam olarak bir prezervatif firması ile anlaşması sonucu bu reklam için yasak getirdi. Ancak bu yasağın karşısında mahkemeye başvuran kulüp, çıkan kararla reklamı yeniden göğsünde taşımaya başladı.

İki yıl önce Yunanistan’ın krizden yeteri kadar etkilendiği dönemlerde bölgesel kümede oynayan Voukefalas takımı da bir randevu evinin reklamıyla sahaya çıktı. Yine bir başka Yunan bölgesel ligi ekibi, cenaze işleriyle ilgilenen bir kurumla anlaşma sağladı.

Kimi kulüp de bu reklam fırsatını kendi çıkarlarına gelecek şekilde siyasi amaçlarla kullandı. İsviçre’nin köklü Zürich ekibi yeni statlarının yapımı için gerekli olan araziye inşaat izni çıkartılmasının oylanacağı referandumda evet oyu vermelerini belirten bir yazı aldılar formalarına.

TÜRKİYE’DE FORMA REKLAMLARI KONUSUNDA SORUN BAŞKA

Ülkemizde ise forma reklamı uygulaması ilk olarak 1977 de ithal edildi. O dönemlerdeki imkanlarla ancak maçların ikinci yarısına kadar dayanabilen reklamlar kullanılmış. İlerleyen yıllarda reklam formaya yapıştırılmış değil, dikilir hal aldı. Formanın üzerinde reklamın okunması için beyaz zemin üzerine yazılırdı firmanın adı. Birçok dönemi hatırlamak için, formaların üzerindeki reklamlardan bahsedilir hal bile almıştı. Her kadronun, her dönemin özdeşleştiği reklamlı formalar olmuştu artık. Meşhur boya firması, beyaz eşya markası ya da lastik firması.

Son dönemlerde 4 büyükler kendilerince bir firmayla anlaşıp onun reklamını formalarına taşımaya başladılar. Anadolu kulüpleri sponsor bulmak konusunda daha çetrefilli yollardan geçiyorlardı. 6 yıl evvel Süper Lig in isim hakkını alan firma diğer tüm Anadolu kulüplerinin formasını süsleme konusunda yardıma olmuştu. O isim hakkı firmasıyla olan sözleşme bitince başka bir kurumla anlaşma yapıldı. Bu kurum devletin kendi kur umuydu. Devlet kendi ligine sponsor olmuştu. Kurum ligin isim hakkını almıştı ancak takımların formalarında yer almıyordu.

Bu sezona gelindiğinde ise aynı devlet kurumuyla isim anlaşması devam ediyor. Lâkin 18 takımın 14‘ünün formasında reklam bulunmuyor. Özellikle 3 Temmuz süreci sonrası peşi sıra yaşanan hadiseler, gelişen olaylar firmaların güvenilirliği kaybetmesi bu sorunun en önemli etkenlerinden birisi olarak karşımıza çıkıyor.

Son 3 sezonda iki kez şampiyon olmuş, iki sezon üst üste Şampiyonlar Ligi‘nde gruplardan çıkmayı başarmış ve kadrosuna marka isimleri katmasının getirisiyle daha fazla kaynak istiyor. Yabancı firmalar bu fiyatı karşılayabilecek düzeydeler ancak ülkem futbolunun dış basındaki ve UEFA‘daki konumu ile güvensizliklerini göz ardı edemiyorlar. Yerli firmaların da ücret olarak istenilen seviyelere çıkamamasından mütevellit şuan reklamsız durumda…

Reklamsız bir diğer büyük de Fenerbahçe Başkan Aziz Yıldırım‘ın bu konudaki açıklaması ise “Taraftarlarımız geleneklerimize uygun reklamsız formayla sahada yer almak istiyoruz.” şeklinde. Forma reklamı alabilen İstanbul’un diğer büyüğü Beşiktaş’ta işler daha tıkırında.. Yeni stadyumun yapım aşamasında olması ve stadın isim hakkının verildiği iletişim firmasının reklamını göğüslerinde taşıyorlar. Geçtiğimiz yıllarda büyüklere aynı anda sponsor olan firma Trabzonspor’un da formasında yer alıyordu. Ancak onlar da futbolun güvenilmez ve çalkantılı olması sebebiyle bu yıl anlaşmaya yanaşmadılar.

ANADOLU TAKIMLARI FORMA REKLAMI GELİRLERİNDE SIKINTIDA

Lig isim hakları katkısıyla formalarına bir nebze de olsa reklam ekleyebilen Anadolu takımları az önce bahsettiğimiz isim hakkını alan devlet kurumunun formalara reklam vermeye yanaşmamasından ötürü reklamsızlar. Avrupa’daki örnekleri incelediğimizde yarışmacı, tepeye oynayan kulüpler için çok önemli gelir kapısı olduğunu görebiliyoruz. Elbette takımlarımızın Real Madrid ve Manchester United‘ın kasalarına koydukları meblağları koymalarını beklemek hayalcilik olur. Ancak taraftar daha geçtiğimiz sezona kadar en az bir oyuncunun transferi için kullanılabilecek paranın eksik olmamasını istiyor.

Bu yaz transfer sezonunda yabancı sınırının da etkisiyle artan yerli oyuncu bonservisleri transferlerin gerçekleşmesini zorlu hale getiriyor. Sadece oyuncu bonservisleri değil, kulüplerin de ekonomik sıkıntıları var haberleri. UEFA’nın mali fair-play uygulaması da kulübün kasasına girecek paraların önemini arttırıyor. Yani bu noktada forma reklamı olmazsa olmaz konumunda…

HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

İLGİLİ HABERLER